Blog o prawach osób LGBTQIA+
close
Umowa partnerska w związku jednopłciowym (i nie tylko)
Michał Grabiec
kwiecień 08, 2020

Umowa partnerska w związku jednopłciowym jest rozwiązaniem dla osób, które pozostają w dojrzałych związkach faktycznych, które pragną uregulować wzajemne prawa i obowiązki w takiej relacji. Nie jest to małżeństwo i pewnie długo jeszcze nie będzie. Artykuł 18 polskiej Konstytucji zawiera wyraźną deklarację, że:

Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.

Nie ma żadnych uzasadnionych powodów by w dzisiejszych czasach różnicować sytuację osób żyjących w związkach hetero i homoseksualnych. Jednak w 1997 roku społeczeństwo było dużo bardziej zamknięte na wszelką różnorodność i odmienne sposoby życia niż ma to miejsce obecnie. Pewnie gdyby Konstytucja była debatowania w dzisiejszych czasach, głos osób pragnących bardziej liberalnego brzmienia art. 18 byłby bardziej słyszalny. Obecnie, aby zmienić Konstytucję należałoby zgromadzić większość 2/3 posłów głosujących za taką zmianą, potem uzyskać zgodę Senatu i podpis prezydenta. Czyli byłoby to w aktualnej sytuacji politycznej niewykonalne.

Sytuacja nie jest jednak dramatyczna, bo wiele kwestii powiązanych z instytucją małżeństwa można skutecznie zastąpić. Umowa partnerska w związku jednopłciowym jest rozwiązaniem oczywiście posiadającym swoje wady.

Do jej zawarcia dochodzi w kancelarii prawniczej, a nie przed przystrojonym w złoty łańcuch z orłem urzędnikiem urzędu stanu cywilnego. Sama uroczystość nie jest tak dostojna. Kancelaria prawnicza (nawet zlokalizowana tak jak nasza w zabytkowej kamienicy) nie jest przecież neorenesansowym, pełnym rzeźb i onieśmielających ozdób pałacem. Takim jak chociażby katowicki Pałac Goldsteinów, gdzie mieści się siedziba urzędu stanu cywilnego w Katowicach.

Ale jeżeli cały ten blichtr nie jest Wam potrzebny do sformalizowania i umocnienia związku, umowa partnerska może być dobrym rozwiązaniem.

Co możemy uregulować w umowie partnerskiej?

Przepisy dotyczące instytucji małżeństwa zostały rozstrzelone w wielu aktach prawnych. W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym znajdziemy regulacje dotyczące zasad wykonywania władzy rodzicielskiej. Z kolei ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wprost wymienia małżonka jako osobę bliską pacjentowi. A uznanie za osobę bliską jest ważne. Pozwala chociażby na udział takiej osoby w leczeniu pacjenta czy uzyskania informacji o stanie zdrowia pacjenta.

„Osoba pozostająca we wspólnym pożyciu” (czyli właśnie partner) również powinna być uznana za osobę bliską. Jednak praktyka jest taka, że lekarze nie zawsze honorują oświadczenie partnera, że jest osobą najbliższą dla pacjenta, który może być nieprzytomny i niezdolny do potwierdzenia tego faktu.

Podobne wątpliwości i niejasne sytuacje prawne powstają na gruncie prawa cywilnego, karnego czy bankowego. Bardziej rozbudowane umowy są zawierane w sytuacji, gdy para wspólnie wychowuje dzieci pochodzące (biologicznie) od jednego z partnerów. Pojawia się wówczas konieczność uregulowania sytuacji prawnej rodzica społecznego. Inaczej wygląda też sytuacja, gdy partnerzy posiadają majątek, który chcieliby aby został objęty pewnego rodzaju wspólnością. W związkach partnerskich nie mamy bowiem wspólności majątkowej z mocy prawa, tak jak w małżeństwach konkordatowych czy zawieranych w urzędzie stanu cywilnego. Taką kwestię również należy umieścić w umowie partnerskiej.

Zawarcie formalnego związku może także mieć znaczenie w sytuacji śmierci jednego z partnerów. W umowie partnerskiej możemy uregulować kwestie dziedziczenia partnerów po sobie. Umowa może także mieć wpływ na wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym partnerze. O kwestiach mieszkaniowych w związkach partnerskich pisał już Damian na przykład tutaj.

Widzicie więc, że sytuacje w związkach potrafią być różne i wymagają zaprojektowania umowy partnerskiej specjalnie dostosowanej na potrzeby konkretnej sytuacji. Bardziej szczegółowo te kwestie chciałbym poruszyć w kolejnych wpisać dotyczących kontraktów partnerskich.

Czy warto zawrzeć umowę partnerską?

To zależy. Tak jak nie idziemy do urzędu stanu cywilnego po kilku tygodniach znajomości, tak nie ma sensu zawierać umowy partnerskiej w nowym związku. Nie wiadomo czy taki związek przetrwa próbę czasu i przekształci się w wieloletnią, być może dożywotnią wspólnotę rodzinną.

Umowa partnerska w związku jednopłciowym może być dobrym rozwiązaniem dla związków dojrzałych, w szczególności w przypadku gdy partnerzy wspólnie wychowują dziecko (dzieci) czy posiadają majątek, którego sytuację prawną chcieliby w jakiś sposób uregulować.

Dobrze skonstruowana umowa pozwala na złagodzenie skutków związanych z zaniechaniami ustawodawcy i brakiem uregulowania związków partnerskich w polskim prawie. Wiecie przecież, że co jakiś czas problem związków partnerskich pojawia się w debacie publicznej. Zresztą sami konsultujemy ustawę o związkach partnerskich przygotowaną przez jedną z partii politycznych. Jednak w obecnej sytuacji w kraju, nie ma co liczyć na szybkie uregulowanie tej materii.

Michał Grabiec
Michał Grabiec

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

ZOBACZ TAKŻE
Czytaj dalej
Damian Ruhm
wrz. 12, 2021
5 Marsz Równości w Katowicach
W dniu wczorajszym miał miejsce już 5 Marsz Równości w Katowicach, organizowany jak zawsze przez niezastąpione Stowarzyszenie Tęczówka. Liczne fotorelacje można zobaczyć tutaj, tutaj, czy tutaj. Podobnie jak rok temu, w gotowości do udzielania pomocy prawnej osobom uczestniczącym w marszu, pozostawaliśmy mój redakcyjny kolega radca prawny Michał Grabiec no i ja. Szczęśliwie, tym razem wszystko […]
Czytaj dalej
Damian Ruhm
wrz. 05, 2021
Zawód radca prawny
W dniu wczorajszym złożyłem ślubowanie i uzyskałem prawo wykonywania zawodu radcy prawnego. Korzystając więc z okazji, poza bezwstydną autopromocją, chciałbym też kilka zdań o zawodzie radcy prawnego napisać. Ot tak popularyzatorsko. Dowiesz się więc kim jest radca prawny, czym się różni od adwokata, jak nim zostać i o co chodzi z tym czarnym wdziankiem. 
Czytaj dalej
Damian Ruhm
sierpień 28, 2021
Strefy wolne od LGBT podlegają kontroli sądowej – uzasadnienie stanowiska NSA
W lipcu zapadły dwa pierwsze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące kontroli sądowej tzw. stref wolnych od LGBT. Niedawno pojawiły się uzasadnienia do obu tych orzeczeń, więc dzisiaj krótko o motywach decyzji NSA.

GW LEGAL GRABIEC & WÓJCIK SPÓŁKA PARTNERSKA RADCÓW PRAWNYCH

W kancelarii GW LEGAL jesteśmy wierni zasadzie niedyskryminowania nikogo. Staramy się pomagać różnym osobom, niezależnie od tego z jakiego wywodzą się środowiska, jakie mają poglądy, płeć czy orientację. Pomagamy przede wszystkim ludziom i wierzymy, że to jest słuszne. Jesteśmy różni i to jest nasza największa zaleta.

Blog dyskryminowani.pl powstał z inicjatywy aplikanta radcowskiego Damiana Ruhm. Damian jest autorem większości tekstów, które będziesz miał okazję tutaj przeczytać.

Jeżeli chciałbyś dowiedzieć się więcej o nas zapraszam do zakładki Zespół oraz stronę www.gw-legal.pl

radca prawny Michał Grabiec

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI

ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

otrzymasz bezpłatne podsumowanie najciekawszych artykułów w miesiącu - bez spamu

Klikając "ZAPISZ SIĘ" akceptujesz Politykę Prywatności
Jak każda strona, ta również korzysta z ciasteczek - więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce prywatności.