Blog o prawach osób LGBTQIA+
close
Tęczowa Noc – bilans zgromadzenia solidarnościowego po tymczasowym aresztowaniu Margot
Damian Ruhm
sie 08, 2021

Zaledwie wczoraj, bo 7 sierpnia, miała miejsce pierwsza rocznica tymczasowego aresztowania Margot i tego, co się później wydarzyło. Dokładniej opisywałem to wydarzenie, znane dzisiaj pod nazwą Tęczowa Noc, w tym tekście. Pisałem tam nie tylko o kwestiach stricte prawnych, ale też o konsekwencjach społecznych omawianych wydarzeń. W szczególności o upadku autorytetu Policji. Obawy te potwierdziły się niestety w trakcie późniejszych wydarzeń związanych chociażby ze Strajkiem Kobiet czy demonstracjami pod Sądem Najwyższym. O brutalności Policji wobec uczestniczki tych wydarzeń pisałem tutaj. Wczoraj ukazał się natomiast raport autorstwa Kolektywu Szpila i Alicji Sukiennik pt. ROK PO TĘCZOWEJ NOCY – Raport Podsumowujący Zatrzymania z 7 sierpnia 2020. Dane tam zawarte są druzgocące i dlatego trzeba je przytaczać jak najszerzej. 

Czym była Tęczowa Noc?

Osobiście pamiętam tamtem dzień bardzo dobrze. Skończyłem właśnie pisać tekst o znieważeniu pomnika przy pomocy tęczowej flagi i powoli wychodziłem z kancelarii. Wtedy gruchnęła wiadomość, o tymczasowym aresztowaniu Margot na okres dwóch miesięcy. Na żywo obserwowałem relacje spod siedziby KPH, gdzie momentalnie zaczęło tworzyć się spontaniczne zgromadzenie solidarnościowe, pacyfikowane później w szokująco brutalny sposób przez Policję. Zatrzymano 48 osób. Natężenie wściekłości było tak wielkie, że od razu nasunęła mi się myśl, że oto mamy nasze polskie Stonewall. Z perspektywy czasu to porównanie jest chyba nieco na wyrost, ale niewątpliwie data 7 sierpnia na stałe zapisała się w historii polskiego ruchu LGBTQIA+. Dziś te wydarzenia funkcjonują pod nazwą Tęczowa Noc.

Zachowanie Policji od samego początku budziło poważne zastrzeżenia. W sprawę zaangażował się Rzecznik Praw Obywatelskich, liczne posłanki i posłowie, wreszcie wiele prawników i prawniczek, którzy świadczyli pomoc prawną na rzecz zatrzymanych. Dzięki ich pomocy większość osób zatrzymanych złożyła zażalenie do sądu. Dziś znamy już wyniki niemal wszystkich postępowań zażaleniowych i to właśnie one są omawiane we wskazanym wyżej raporcie. 

tęczowa noc

Zażalenie na zatrzymanie

Zanim przejdziemy do statystyk krótki wstęp teoretyczny. O tym, jakie są przesłanki zatrzymania pisałem tutaj. Ponieważ zatrzymanie drastycznie ingeruje w bardzo istotne dobro prawne jakim jest wolność, osoba zatrzymana zawsze ma prawo do kontroli sądowej. Zgodnie z art. 246 § 1 kodeksu postępowania karnego, zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu. W zażaleniu zatrzymany może się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania.

Jakie okoliczności rozpatruje sąd?

Sąd bada trzy kwestie. Po pierwsze zasadność zatrzymania, a więc to, czy było ono w tym konkretnym przypadku celowe i konieczne. Innymi słowy, czy istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Jeżeli tak, to czy nie wystarczyłoby np. wylegitymowanie danej osoby i faktycznie trzeba ją było pozbawić wolności. Druga kwestia to legalność zatrzymania. Najczęściej jest ona postrzegana jako formalna zgodność zatrzymania z prawem. Należy więc zbadać, czy funkcjonariusz Policji był uprawniony do zatrzymania, czy osoba zatrzymana nie legitymowała się immunitetem itp. W niektórych opracowaniach legalność jest postrzegana szerzej i wtedy ściśle łączy się z zasadnością. Trzecia rzecz to prawidłowość zatrzymania, czyli sposób w jaki go dokonano. Sąd sprawdza tutaj prawidłowość udzielonych zatrzymanemu pouczeń, zastosowania siły fizycznej, traktowania zatrzymanego przez funkcjonariuszy, warunków w miejscu zatrzymania itp. 

Jak zatem nietrudno zauważyć, zatrzymanie tylko wtedy jest w pełni zgodne z prawem, gdy jest jednocześnie zasadne, legalne i prawidłowe. Dlatego też, art. 246 § 4 kpk wprost wskazuje, że w wypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości zatrzymania sąd zawiadamia o tym prokuratora i organ przełożony nad organem, który dokonał zatrzymania. Każdorazowo wymaga to bowiem odpowiedniej rekacji i stanowi dla organów ścigania, a przynajmniej powinno stanowić, ważną naukę na przyszłość.

Jak zatrzymania w czasie Tęczowej Nocy oceniły sądy?

Wskazany wyżej raport zawiera analizę 35 rozpatrzonych przez sądy zażaleń. Wszystkich osób zatrzymanych było 48, natomiast o 40 z nich wiadomo, że wniosły zażalenia. Pozostałe 5 zażaleń nie zostało jak dotąd rozpoznanych, co swoją drogą stanowi pewne przypomnienie, że z uwagi na niebotyczne obłożenie sędziów, młyny sprawiedliwości mielą często bardzo powoli. 

Z tych 35 spraw sąd nie uwzględnił zażalenia w jednym tylko przypadku. Zatem tylko jedno z 35 poddanych kontroli sądowej zatrzymań okazało się w pełni zgodne z prawem. 30 zatrzymań oceniono jako niezasadne, 28 jako nieprawidłowe, a 11 jako nielegalne. (Kolektyw Szpila i Alicja Sukiennik, Rok po Tęczowej Nocy. Raport podsumowujący zatrzymania z 7 sierpnia 2020, str. 7)

Statystyka ta jest tak druzgocąca dla Policji, że zasługuje na minutę ciszy. Całkowicie uzasadnia też twierdzenie, że Tęczowa Noc była aktem bezprawnej represji wobec osób LGBTQIA+.  Potwierdza również moją wcześniejszą tezę, że jest to problem systemowy a nie tylko wypadek przy pracy. Składa się na to rzecz jasna wiele czynników, których omówić w ramach wpisu blogowego nie sposób. Trzeba jednak podkreślić stopniowy demontaż systemu prawa, nieracjonalne, nieprawidłowe i chaotyczne prawodawstwo a także podporządkowanie formacji władzy politycznej. Wszystko to świadczy o stanie praworządności w Polsce bardzo źle.

Damian Ruhm

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

ZOBACZ TAKŻE
Czytaj dalej
Damian Ruhm
wrz 16, 2022
Sądowe ustalenie płci w dwa tygodnie? Jak długo trwa uzgodnienie płci metrykalnej?
W ostatnim czasie przeprowadziliśmy błyskawiczne sądowe ustalenie płci. Dlatego dzisiaj kilka zdań na temat czasu trwania postępowań o ustalenie płci metrykalnej w Polsce.
Czytaj dalej
Damian Ruhm
sie 31, 2022
Czy artykuł 18 Konstytucji stoi na przeszkodzie równości małżeńskiej? Nasz komentarz dla EURACTIV.pl
Niedawno ukazał się list otwarty w sprawie wprowadzenia małżeństw jednopłciowych. Standardowo pojawiła się wątpliwość, czy art. 18 Konstytucji nie stoi temu na przeszkodzie. W głównej mierze tego zagadnienia dotyczył nasz komentarz dla portalu EURACTIV.pl.
Czytaj dalej
Damian Ruhm
lip 15, 2022
Dzieci rodziców jednopłciowych w kontekście projektowanej zmiany przepisów – kolejny komentarz dla Dziennika Gazety Prawnej
Resort sprawiedliwości pracuje nad nowelizacją dotyczącą dzieci rodziców jednopłciowych. Jako że sprawa dotyka rodzin jednopłciowych, nie mogło zabraknąć obaw Ordo Iuris. Właśnie tych obaw dotyczył nasz kolejny komentarz dla Dziennika Gazety Prawnej.

GW LEGAL GRABIEC & WÓJCIK SPÓŁKA PARTNERSKA RADCÓW PRAWNYCH

W kancelarii GW LEGAL jesteśmy wierni zasadzie niedyskryminowania nikogo. Staramy się pomagać różnym osobom, niezależnie od tego z jakiego wywodzą się środowiska, jakie mają poglądy, płeć czy orientację. Pomagamy przede wszystkim ludziom i wierzymy, że to jest słuszne. Jesteśmy różni i to jest nasza największa zaleta.

Blog dyskryminowani.pl powstał z inicjatywy aplikanta radcowskiego Damiana Ruhm. Damian jest autorem większości tekstów, które będziesz miał okazję tutaj przeczytać.

Jeżeli chciałbyś dowiedzieć się więcej o nas zapraszam do zakładki Zespół oraz stronę www.gw-legal.pl

radca prawny Michał Grabiec

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI

ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

otrzymasz bezpłatne podsumowanie najciekawszych artykułów w miesiącu - bez spamu

Klikając "ZAPISZ SIĘ" akceptujesz Politykę Prywatności
Jak każda strona, ta również korzysta z ciasteczek - więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce prywatności.